نمایش از یکشنبه, 24 اسفند 1393 16:09
پرینت

 آیا پوست سیب درختی آغشته به واکس است؟ سیب درختی ارگانیک چطور؟

 

 وجود لایه موم طبیعی بر روی سیب درختی 

در رسانه‌های جمعی، تصاویری از سیب‌های پوشیده شده با واکس منتشر شده است. آیا این تصاویر واقعی هستند و سیب‌ها به واکس آغشته شده‌اند؟ آیا خوردن این سیب‌ها ضرری ندارد؟

دکتر جو کمبل استاد باغبانی دانشگاه آبورن آمریکا به این سؤال پاسخ می‌دهد.

 

wax on apples


آیا واقعا در میوه ها و سبزیجات موم وجود دارد؟
دکتر کمبل در این باره می‌گوید: سیب درختی یکی از میوه‌هایی است که از خود موم ترشح می‌کند. میوه‌های بسیار دیگری از قبیل آلو، گلابی و غیره نیز موم ترشح می‌کنند. موم طبیعی تولید شده توسط سیب چند نقش حیاتی را ایفا می کند، این موم طبیعی:
• به مقاومت سیب در برابر از دست دادن رطوبت کمک می کند
• موجب افزایش استحکام میوه می گردد
• در کندتر شدن روند فاسد و خراب شدن میوه تاثیرگذار است


به خاطر داشته باشید که سیب در صورتی که دارای منابع کافی و شرایط نگهداری قابل قبول باشد، حتی پس از چیده شدن نیز زنده بوده و به حیات خود ادامه می‌دهد. این لایه از پوست میوه محافظت می‌کند. گاهی اوقات این پوشش مومی، شیری رنگ به نظر می رسد که اگر آن را به آرامی مالش دهید، موجب درخشش و براق شدن سیب می شود.
موم طبیعی موجود روی سطح میوه سیب، حاوی حدود 50 جزء منحصر به فرد متعلق به حداقل 12 گروه شیمیایی می‌باشد. جزء حلقوی موجود در موم سیب درختی، اورسولیک اسید (ursolic acid) نامیده می‌شوند که به شدت آب گریز است. تحقیقات نشان داده است که اورسولیک اسید قادر به مهار انواع مختلفی از سلول‌های سرطانی است و می تواند به عنوان یک ماده اولیه برای سنتز ترکیبات قوی تر (زیست‌فعال) مانند عوامل ضد تومور، ایفای نقش نموده و فعالیت کند.

 

Plum


آیا واکس اضافی بر روی میوه و سبزیجات به کار می‌رود؟
دکتر کمبل: در برخی شرایط، موم خوراکی بر روی سطح خارجی محصول به کار رفته تا پوشش طبیعی مومی میوه افزایش یابد.
در برخی از محصولات ریشه‌ای نظیر شلغم، واکس روی سطح خارجی آغشته شده تا ماندگاری افزایش یابد. این موم خوراکی در اثر خوردن ضرری ایجاد نمی‌نماید.
در مورد سیب می‌توان سطح میوه را به واکس اضافی آغشته کرد، اما این به میزان رسیدگی میوه پس از برداشت و رقم آن بستگی دارد. واکس‌ها از طریق فرآیندهای طبیعی یا مصنوعی استخراج شده اما همگی ترکیبات آلی هستند.
کمبل می گوید از نظر افرادی همچون من، موم‌های طبیعی، استر اسیدهای چرب و الکل‌های با زنجیره‌ی طویل هستند. گیاهان و جانوران می‌توانند واکس خود را خودشان تولید کرده و چندین نوع از این واکس‌های طبیعی، به دلیل عدم داشتن عوارض مصرف در خوراک انسان، به‌عنوان واکس خوراکی در نظر گرفته می‌شوند. به‌عنوان مثال شلاک (Shellac) یک واکس طبیعی است که از حشره ماده‌ی Kerria lacca استخراج می‌شود. موم کارنائوبا (Carnauba) مثال دیگری از واکس طبیعی است که در برگ‌های نخل کارنائوبا تولید می‌گردد. هر دو واکس یاد شده جزء واکس‌های خوراکی طبقه‌بندی می‌شوند و از دهه‌های پیش برای غذا به کار می‌رفتند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هر دوی این واکس‌ها را به عنوان «بی‌خطر» برای انسان طبقه‌بندی کرده است. این دو ترکیب از نوع ترکیبات پیچیده هستند و دارای برخی اجزای مشابه در ساختار موم سیب می‌باشند.


چگونه ما بفهمیم که خوردن موم بی خطر است؟
دکتر کمبل اظهار داشت: یکی از نکاتی که باید در مورد واکس‌ها بدانید این است که آنها در دستگاه گوارش انسان غیر قابل هضم هستند. بدن انسان توانایی تجزیه و جذب اجزای مختلف این ترکیبات را ندارد. واکس‌ها بدون اینکه در ساختارشان تغییری ایجاد شود به سادگی از دستگاه گوارش ما عبور می‌کنند. واکس‌ها و موم‌های زیادی وجود دارد که به وسیله انواع گیاهان و جانوران تولید می‌شود. از قبیل beeswax یا موم زنبورعسل که به وسیله‌ی زنبورعسل تولید می‌شود یا موم bayberry که از موم سطح میوه‌های گیاه bayberry bush تولید می‌شود. موم سویا که از روغن سویا تولید می‌گردد و غیره. بسته به نوع استفاده مورد نظر، انواع مختلف واکس‌های طبیعی و مصنوعی را می‌توان با یکدیگر مخلوط کرد تا به بهترین خصوصیات مورد نظر برای یک استفاده‌ی خاص رسید. چسب پیوند، که در ابتدا از ترکیب موم زنبور عسل و تعدادی از اجزای دیگر بود که به منظور نرم کردن چشمگیر موم زنبور عسل در هنگام کار با دست صورت گرفت. واکس زنبور عسل به تنهایی سفت و غیر قابل دستورزی است.


پس چرا در برخی موارد به سیب درختی واکس زده می شود در صورتی که سیب به طور طبیعی موم را تولید می کند؟
دکتر جو کمبل گفت: یک سیب با پوشش مناسب واکس، در مقایسه با یک سیب با پوشش لکه‌ای واکس یا بدون پوشش قابلیت نگهداری بالاتری دارد. از دیگر دلایل واکس زدن به سیب، افزایش قابلیت انبارداری سیب در واریته‌های مختلف است. ممکن است عبارت «ذخیره با محیط کنترل شده» «controlled – atmosphere storage» را شنیده و تعجب کرده باشید. در صورت کاهش سطح اکسیژن محیط می‌توان سیب را در مدت بیشتری ذخیره کرد. برخی سیب‌ها مانند "فوجی" و "دلیشز" (که به ترتیب قرمز و زرد هستند) می‌توانند حتی یک سال نیز در شرایط محیط کنترل شده نگهداری شوند. محیط کنترل شده فاقد هرگونه مواد شیمیایی بوده و در این شرایط تنها سطح اکسیژن کاهش یافته و محیط اطراف سیب کنترل می‌شود. سیب می‌بایست به موم خود آغشته بوده تا از شرایط محیط کنترل شده بهره‌مند گردد.


آیا سرکه به از بین رفتن لایه مومی کمک می کند؟
دکتر کمبل در مورد اثر شستشو با سرکه بر موم گفت: سرکه پوشش مومی میوه را تجزیه کرده و در صورتی که در تماس طولانی مدت با میوه باشد، تمام واکس را پاک خواهد نمود. این واکس به عنوان عامل محافظ میوه یا سبزیجات عمل می‌نماید. این پوشش از فقدان رطوبت میوه جلوگیری کرده و در برابر ورود برخی میکروارگانیسم‌ها به‌عنوان پوشش فیزیکی عمل می‌نماید. مقدار یا درجه موم روی سطح میوه به رقم، بلوغ یا رسیدگی میوه در زمان برداشت و شرایط نگهداری بستگی دارد.

 

organic apple fruit

 

آیا سیب‌های درختی ارگانیک دارای واکس هستند؟


پاسخ هم بله و هم خیر است. برخی از تولیدکنندگان سیب براساس تصویب وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) برای تولید ارگانیک، جهت پوشش‌دار کردن میوه از واکس استفاده می‌کنند. برخی دیگر عدم استفاده از واکس را در پیش می‌گیرند. واکس یک لایه‌ی نازک، نرم و در اغلب موارد با قابلیت پاک کردن آسان است. دو نوع موم (واکس) در میوه‌های ارگانیک به کار می‌رود:


• موم کارنائوبا که از برگ‌های نخل کارنائوبا به دست آمده است. برگ‌ها پس از جمع‌آوری، کوبیده شده و واکس خارج شده تصفیه و سفید می‌شود. این نوع واکس در آیین نامه تولید محصولات ارگانیک وزارت کشاورزی آمریکا قابل قبول است.
• موم زنبور عسل که به وسیله‌ی زنبور عسل تولید می‌شود. این ماده نیز می‌تواند جهت پوشش سیب و دیگر تولیدات به کار رود. گاهی اوقات موم کارنائوبا با موم زنبور عسل مخلوط شده و سیب ارگانیک به آن آغشته می‌شود. این ترکیب قبل از مصرف در صورت تمایل با آب گرم قابل برطرف‌سازی می‌باشد.


سیب‌هایی که آغشته به واکس می‌شوند، براق‌تر از حالت معمول هستند. با کشیدن ناخن بر روی پوست میوه می‌توان توده‌ی واکس را زیر ناخن مشاهده کرد. شما نباید نسبت به این مسأله که سیب آغشته به واکس شده است یا نه مشکلی احساس کنید.
اگر شما از عبارت "وجود واکس روی سطح سیب ارگانیک" متعجب هستید حتماً در مورد اثرات واکس بر روی بدن خود نیز بیمناک هستید. براساس آیین نامه وزارت کشاورزی آمریکا، واکس‌هایی که در تولید ارگانیک مورد استفاده قرار می‌گیرند، خطری را برای بدن انسان ایجاد نمی‌کنند.
به خاطر داشته باشید که گرچه وزارت کشاورزی آمریکا استفاده از واکس را در تولید ارگانیک مجاز می‌داند، ممکن است در برخی از کشورها کاربرد این مواد مجاز نباشد. درصورتی که محصول ارگانیک از کشور دیگری وارد شده باشد، ممکن است واکس به کار رفته روی سطح میوه در حد استاندارد نباشد. بنابراین در هنگام خرید این محصولات می‌بایست به نشان یا برچسب ارگانیک روی کالا توجه داشت.

 

 

red apples

 

سیب درختی ارگانیک در ایران: 

موارد فوق الذکر از زبان متخصصین کشور امریکا بیان و بررسی گردید.


لذا لازم به ذکر است در مورد میوه های ارگانیک در کشور ایران، چنانچه محصول دارای گواهینامه معتبر ارگانیک مطابق با استاندارد ملی ایران-11000 (استاندارد ارگانیک تصویب شده در ایران) باشد، هیچ گونه نگرانی ای از لحاظ وجود لایه ی واکس های مضر بر روی میوه هایی نظیر سیب درختی، آلو، گلابی و ... برای مصرف کنندگان وجود ندارد، چرا که در متن استاندارد 11000 اشاره ی صریحی بر مجاز بودن استفاده از واکس هایی با پایه های زیستی نظیر موم زنبور عسل و موم کارنائوبا در فرآیند تولید میوه جات ارگانیک شده است و صرفا 2 موم مذکور جزء "مواد کمك فرآيند براي تهيه محصولات با منشآ کشاورزي" برشمرده شده و در طبقه ی محصولات گیاهی مجاز قرار گرفته اند که برای سلامتی انسان مضر نمی باشند. کما اینکه استفاده از سایر واکس ها با پایه های شیمیایی، نفتی و ... در تولیدات ارگانیک غیرمجاز تلقی می گردد.

 

 

پیشنهاد!

درست است که واکس میوه ها وجود دارند (با پایه های طبیعی و یا شیمیایی)، اما هر سیبی هم واکس خورده نیست! گرچه 2 واکس مذکور با پایه ی زیستی(واکس زنبور عسل، واکس کارنائوبا) و دارای استاندارد، در اکثر کشورها غیرمضر محسوب می گیرد و حتی با قوانین ارگانیک بین المللی مطابقت دارد.

اما پیشنهاد ما برای افرادی که تصور می کنند وجود لایه ی مومی بر روی سیب درختی صرفا همان واکس شیمیایی می باشد و لاغیر، این است که اگر در باغچه یا باغ شخصی خودتان درخت سیب دارید، آزمایش تراشیدن پوست سیب توسط چاقو را روی همان سیب پس از چیدن از درخت انجام دهید، آنگاه ملاحظه می نمایید که این سیب نیز دارای لایه ی پوششی موم مانند است...

 

 

 

منابع: سایت بهترین حقایق غذایی bestfoodfacts.org ، سایت lovetoknow.com

خبرگزاری گوکرن